เกษตรกรไทยได้เฮ! กรมวิชาการเกษตรผนึกกำลังปราชญ์เกษตร จัดเวทีใหญ่เปิดตัวโปรเจกต์ “พืชตระกูลถั่ว 2026” นำโดย ดร.สมศักดิ์ เจริญดี ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรยั่งยืน ที่เพิ่งประกาศแนวทางใหม่ล่าสุดในการปฏิวัติการปลูกพืชหมุนเวียนเพื่อรับมือกับภาวะโลกร้อนและความมั่นคงทางอาหาร โดยงานจัดขึ้นเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2568 ณ ศูนย์เรียนรู้เกษตรพอเพียง อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ นับเป็นก้าวสำคัญที่ประเทศไทยจะก้าวสู่การเป็นผู้นำด้านเกษตรยั่งยืนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โครงการนี้มุ่งเน้นการส่งเสริมให้เกษตรกรทั่วประเทศหันมาปลูกพืชตระกูลถั่วหลากหลายชนิดเป็นพืชหมุนเวียนหลัก โดยได้รับความร่วมมือจากปราชญ์เกษตรผู้เชี่ยวชาญด้านการปรับปรุงบำรุงดินอย่างคุณลุงบุญมา ศรีสุข ที่มีประสบการณ์กว่า 40 ปีในการใช้ปุ๋ยพืชสดและอินทรียวัตถุ ผลลัพธ์ที่คาดว่าจะได้คือการปรับปรุงโครงสร้างดินให้สมบูรณ์ เพิ่มธาตุอาหารไนโตรเจนตามธรรมชาติ ลดการพึ่งพาสารเคมี และที่สำคัญคือการ “ตัดวงจรโรคพืช” ที่มักจะเกิดซ้ำซากในพืชชนิดเดียว
ทำไมต้องเป็นพืชตระกูลถั่ว? ดร.สมศักดิ์อธิบายว่าพืชตระกูลถั่วมีคุณสมบัติพิเศษในการตรึงไนโตรเจนจากอากาศมาเก็บไว้ในราก ซึ่งเป็นธาตุอาหารหลักที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืชชนิดอื่น นอกจากนี้ รากของพืชตระกูลถั่วยังช่วยเพิ่มช่องว่างในดิน ทำให้น้ำและอากาศไหลเวียนได้ดีขึ้น ส่งผลให้ดินมีชีวิตชีวา เหมาะสำหรับการเพาะปลูกในระยะยาว คาดการณ์ว่าโปรเจกต์นี้จะเริ่มนำร่องในพื้นที่ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือในช่วงปลายปีนี้ โดยมีเป้าหมายขยายผลให้ครอบคลุมพื้นที่เพาะปลูกทั่วประเทศภายในปี 2569
แผนการดำเนินงานของ “พืชตระกูลถั่ว 2026” ไม่ได้หยุดอยู่แค่การปลูก แต่ยังรวมไปถึงการให้ความรู้และสร้างเครือข่ายเกษตรกร โดยกรมวิชาการเกษตรเตรียมจัดอบรมเชิงปฏิบัติการและเวิร์คช็อปอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง ทั้งนี้ คุณลุงบุญมาจะทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาหลัก ถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาให้แก่เกษตรกรในทุกภูมิภาค เพื่อให้มั่นใจว่าการเปลี่ยนผ่านไปสู่การเกษตรยั่งยืนจะเป็นไปอย่างราบรื่นและประสบความสำเร็จ
เบื้องหลังความสำเร็จของโครงการนี้มาจากความตระหนักถึงปัญหาภาวะดินเสื่อมโทรมและการระบาดของโรคพืชที่ทวีความรุนแรงขึ้น กรมวิชาการเกษตรเห็นถึงความจำเป็นในการสร้างสมดุลทางธรรมชาติกลับคืนสู่ไร่นา การเลือกพืชตระกูลถั่วมาเป็นพืชหมุนเวียนจึงเป็นการลงทุนที่ไม่เพียงแต่ช่วยฟื้นฟูทรัพยากรดิน แต่ยังเป็นการลงทุนเพื่อความมั่นคงทางอาหารในระยะยาวของประเทศ คำถามที่หลายคนอยากรู้คือ “ปลูกพืชหมุนเวียนช่วยอะไร?” คำตอบคือช่วยได้ทั้งดินดี ผลผลิตสูง และได้สิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
จับตาดูความเคลื่อนไหวของโปรเจกต์ “พืชตระกูลถั่ว 2026” ที่กำลังจะสร้างมาตรฐานใหม่ให้กับการเกษตรไทย ด้วยตารางการปลูกพืชหมุนเวียนที่ออกแบบมาเพื่อตัดวงจรโรคและเพิ่มธาตุอาหารในดิน กลายเป็นโมเดลต้นแบบที่ทั่วโลกจับตามองถึงศักยภาพในการเป็นต้นแบบของ “ปฏิวัติเกษตรกรรม” ที่จะสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเกษตรกร สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจของชาติอย่างยั่งยืนต่อไป